É de xustiza que, pasados 33 anos desde a restauración democrática, téñase unha merecida homenaxe e recoñecemento público para todos aqueles veciños e veciñas que morreron ou sufriron represión en defensa da legalidade republicana que en 1936 representaba o sistema democrático.

Narón foi un dos concellos galegos que máis sufriu a represión das autoridades franquistas, estando documentada a lista dos veciños  e veciñas que foron asasinados e represaliados e que, salvo excepcións, permanecen na invisibilidade social e institucional.

O mércores, dia 27 de xaneiro ás 17 horas, celebrarase no Castelo de San Felipe a homenaxe, organizada pola Asociación Memoria Histórica Democrática, a Amada Garcia Rodriguez e ás 7 persoas que mataron con ela o 27/01/1938:

Juan José Teijeiro Leira (de Mugardos), José María Montero Martínez (de Mugardos), Ángel Roldos Gelpi (de Mugardos), Antonio Eitor Caniza (de Mugardos), Ramón Rodríguez López (de Ares), Jaime González Pérez (de Ares) e Germán López García (de Cabanas).)

O vindeiro xoves 3 de decembro, ás 19,30, no Teatro Jofre, de Ferrol, terá lugar a estrea do documental "O Segredo dá Frouxeira" centrado no asasinato, en 1937, do Alcalde republicano de Serantes, Alejandro Porto Leis e de Modesto del Río, Jesús Miño e Avelino Landeira, "paseados" con él por habelo protexido.

Os responsables do programa de investigación «Nomes e voces», que estuda a represión franquista na Guerra Civil e a ditadura, presentaron onte en Santiago unha macro base de datos que recolle información acerca de cada unha das 14.000 vítimas confirmadas da contenda civil española en Galicia.

As investigacións sobre os crimes e a represión en Galicia durante a Guerra Civil e o franquismo foron durante anos terreo para os historiadores locais.

O movemento cívico para crebar o muro de silencio foi tomando corpo e dando asociacións como Memoria Histórica Democrática, que en decembro de 2003 celebrou en Narón un relevante congreso sobre a represión.

Os cambios no Goberno Central e na Xunta dos anos seguintes abriron máis a xanela e sumaron ás universidades ó proxecto de coñecer a historia do século XX.

Así, da fragmentación inicial camíñase cara a unha ollada xeral, que combine as particularidades de cada zona co relato global do que aconteceu do 36 en diante.

Este listado é un documento de traballo, obtido dunha Base de Datos, a cal foi sendo cruzada durante mais de dez anos con fontes de arquivo e bibliográficas publicadas sobre a zona de influenza de Ferrol, Eume e Ortegal, polos historiadores: Xosé M. Suarez, Enrique Barrera, Bernardo Maiz, Eliseo Fernández, E. Grandío e outros.

O meu traballo consistiu en ir elaborando unha ficha persoal cos listados de datos publicados dos represaliados e ilos cruzando unha e outra vez para incorporar calquera dato novo que aparecese.

Como podedes ver está suxeita a permanentes melloras, así que se coñeces algunha información sobre alguén desta lista e queredes aportala, podedes poñervos en contacto connosco en mafpita@nanosamemoria.com

Quero expresar o meu mais sincero agradecimento a todos estes historiadores, grazas ás súas investigacións podemos ir coñecendo a verdade do que sucedeu nos anos escuros do franquismo.

Algún día esperamos ter unha Base de Datos coa totalidade dos represaliados nesta zona dende 1936 ata 1975.