« Retirada de honores a… | INICIO | «Nomes e voces» »

O último alcalde republican de Serantes

A figura de Alejadro Porto Leis, o último alcalde republican que tivo Serantes antes da sua anexión a Ferrol na inmediata posguerra, será recuperada do esquecemento cun documental cuxo rodaxe ultímase estes días en Ferrol.

Morreu asasinado por non renunciar ás súas ideas en plena Guerra Civil xunto a Modesto del Río, labrego de 57 anos e veciño de San Xurxo; Jesús Miño Loureiro, labrego de Mandiá de 38 anos; e Avelino Landeira Maneiros, carpinteiro de Vilar, de 34 anos. O "delito" destes tres traballadores foi axudarlle a esconderse e agora descansan nunha fosa común na praia da Frouxeira. "O segredo dá Frouxeira" é o título deste filme que se estreará o próximo outono.

A historia de Alejandro Porto Leis, o último alcalde republican de Serantes, será levada á pantalla grande. A súa e a dos labradores Modesto del Río Polo e Jesús Miño Loureiro e do carpinteiro Avelino Landeira Maneiros, as tres persoas fusiladas xunto a el polos falanxistas por haberlle axudado a ocultarse co estallido da Guerra Civil. "O segredo dá Frouxeira", praia de Valdoviño onde presumiblemente foron "paseados", é o título deste documental que dirixe Xosé Abad Vidal e cuxo rodaxe ultímase estes días logo de dúas intensas semanas de traballo.

Onte se filmou a que será a última escea: a proxección dunha serie de imaxes en branco e negro das rúas de Ferrol que culminan cunha fotografía das catro familias que protagonizan este suceso negro da nosa recente historia acontecido o 5 de febreiro de 1938. Un suceso que a película rememora mediante a recreación dos feitos e entrevistas ás fillas do rexedor e parentes das outras tres persoas represaliadas. O fío condutor dos feitos é a investigación que emprende un home casado coa sobriña-neta do malogrado alcalde a partir do descubrimento dunha instantánea, que rescata a súa figura do silencio familiar que ata entón rodeábaa.

O documental xorde do interese das asociacións Fuco Buxán e Memoria Histórica Democrática en dar luz a estes tráxicos fusilamientos, e están asesorando ao equipo de filmación. De feito, a voz do narrador poñeraa Enrique Barrera, membro de ambas entidades. Aínda que foron moitas as persoas da comarca asasinadas durante a contenda civil e logo desta, sobre todo nos primeiros anos da posguerra, Xosé Abad destaca que o caso de Alejandro Porto Leis ten de simbólico que foi o último alcalde democrático de Serantes antes da ditadura. "Con este traballo queremos darlle, ademais dunha homenaxe, transcendencia pública", explica.

Do tráxico final de Alejandro Porto Leis e os tres amigos que lle prestaron axuda fíxose eco este xornal en agosto de 2006, cando informou de que a Asociación Memoria Histórica Democrática tiña perfectamente localizado o lugar onde se atopa a fosa común na que foron sepultados, na praia da Frouxeira. Con todo, as posteriores análises sobre o terreo non deron resultado, e, o máis probable é que nunca se poidan recuperar os restos destas persoas, quizais degradados polo ambiente mariño ou arrastrados mar dentro pola corrente.

Unha vez completado o proceso de filmación, agora iniciarase o traballo de montaxe. A peza documental estará completamente rematada e lista para a seu estreo o próximo outono. O seu director ten a intención de que o primeiro pase celébrese en Ferrol.

A estas alturas do proxecto, co rodaxe de localizacions e entrevistas xa rematado, os responsables da iniciativa aínda están recabando apoios económicos. No filme participa como coproductora a Televisión de Galicia e conta co financiamento da Consellería de Cultura e do Concello de Ferrol, confiando en que tamén se some a Deputación da Coruña.